7 erros a evitar na túa novela (1/2)

0
34

Non é doado plasmar no papel a historia que un leva dentro de tal forma que o lector teña a través da súa lectura a experiencia exacta que o autor se esforzou en deseñar. Ese conto de terror que dá máis risa ca medo, esa aburrida novela de aventuras, esa relato de amor tan frívolo… Todos sufrimos textos nos que o autor fallou á hora de transmitirnos a historia que bulía na súa cabeza.

A forza de sinalar fallas nas novelas que levo analizado ata o momento (pola elaboración dunha crítica ou unha corrección) vin que

algúns erros moi característicos tendían a repetirse entre os autores noveis.

Recapitulei neste artigo os máis frecuentes e prexudiciais. Os exemplos son reais, só modifiquei os títulos dos libros que os conteñen, os cales están publicados e á venda a pesar de non ter pasado polo filtro dunha boa corrección profesional.

1- Tódalas personaxes, a personaxe

É habitual botar man de arquetipos no desenvolvemento da trama dunha novela. O heroe, o tolo, o sabio, o vilán… A partir deles o autor pode ir construíndo as súas personaxes, vestindo ese boneco de trapo que é o arquetipo, esas núas ideas primixenias con diferentes peculiaridades segundo as necesidades da súa historia. Canto máis importante a personaxe, máis matices terá por riba do seu rol arquetípico.

O problema vén cando o autor non é capaz de darlle (ou cre que non é necesario) personalidade propia ó arquetipo escollido. Daquela, a personaxe remata transformada nun estereotipo, cousa que non axudará en nada á novela.

Para saber que é un estereotipo basta que leades estas palabras e revisedes a primeira imaxe que se vos veña á mente: astuto investigador privado, malvado capitán pirata, ex policía alcohólico divorciado, princesa disney, afouto paladín do ben e a xustiza… Calquera pode debuxar na súa mente unha representación física destas expresións. E aí está o problema, se o protagonista da túa novela non rompe a barreira do estereotipo terá moi difícil acadar o éxito (a non ser que se trate precisamente diso, como p.e., nunha novela satírica ou de humor).

Isto foi o que lle pasou ó autor de A Creación, unha novela xuvenil de fantasía que lin non hai moito. Ó longo das súas páxinas atopeime sucesivamente con tres parellas de personaxes que respondían a estes dous modelos: o do mozo-elexido-cun-destino-por-cumprir e o do ancián-sabio-titor-mestre. Non so caían estas parellas no pozo do máis puro estereotipo, senón que repetiu por tres veces ese esquema no mesmo libro. A sensación de déjà vu ó avanzar na trama era constante.

Noutra ocasión escribín a crítica dun libro cuxo protagonista era certamente peculiar. O seu autor dotárao dunha orixinal maneira de formular os seus pensamentos, o cal casaba moi ben coa narración en primeira persoa. Era pedante, divertido e irreverente. A catástrofe veu cando fun coñecendo ó resto do reparto. A súa moza, o seu compañeiro de traballo, a súa veciña… todos falaban coa súa mesma voz, usando os idénticos xiros da linguaxe . Eran pedantes, divertidos e irreverentes. Inda que as motivacións de cada un diferían, tiñan un patrón de comportamento similar ó do protagonista (que seguramente fose reflexo da forma de ser do autor).

É común verse en dificultades á hora de crear personaxes con diferentes personalidades, xa que un tende a empregar como base a lóxica interna propia. Nótase nos diálogos e nas representacións da escrita (cartas, correos, notas…).

Existe outra variante desta distorsión, que afecta ós relatos en maior medida cás novelas, e que consiste en evitar ser específico, crendo erradamente que canto máis xenérico sexa o escenario (“unha cidade”, “o pobo do lado”) ou o protagonista (ata chegar ó punto de non darlle un nome, coma se se quixese representar a todo o xénero humano) máis empatía sentirá o lector cara a el.

Outras veces un escribe de forma xenérica por temor ou vergoña a expoñer cousas demasiado persoais, como pode suceder á hora de situar a novela nas rúas da túa cidade. Imaxinádesvos A Esmorga ambientada nunha cidade xenérica e cunhas personaxes sen nome?

Cómpre darse conta canto antes de que en literatura o camiño máis rápido para chegar ó corazón do lector é o específico, non o xenérico. Non digas que a túa historia sucede “nun pobo de Galicia”, di que é en Ribadeo. Non digas que o teu protagonista vai ó cine ver “unha película”, pon Pulp Fiction.

Canto máis fondo caves máis alto chegarás.

2- Documentación, por favor

Non hai que ser doutorado en física para escribir ciencia ficción nin ter padecido malaria para poder describir os seus efectos. O único que debes facer é documentarte ben. Esa personaxe que presentaches coma unha eminencia no campo da enxeñería xenética non pode afirmar que a evolución do ser humano se remonta «a centos de anos», nin un neurólogo defender que un paciente cunha enfermidade neurodexenerativa «é consciente de todo o que sucede ó seu redor, só que se lle esquece que ten recordos».

Non reproduzas textos de memoria. Queda moi ben iniciar os capítulos cunha frase de Einstein, de Napoleón ou de Lenin, pero asegúrate de que escribes a cita correcta e lla adxudicas ó seu verdadeiro autor: na novela Sexo, suor e cintas de vídeo atopeime con Aristóteles firmando unha famosa cita de Sócrates, a Platón facendo o propio cunha de Aristóteles e outra frase deste último totalmente alterada con respecto á orixinal (de feito dicía o oposto ó que debería). Non vale de nada que as enmarques nunha caixiña de texto rosa se fallas no fundamental.

Non agardes a ter a dúbida, nunca des por feito nada: cando tires de coñecementos científicos ou datos históricos

comproba sempre que o que pos é o correcto.

3- Continuará… ou non

As sagas venden. Non ten nada de malo concibir unha historia que ocupe varios tomos, só tes que estruturar ben o que queres contar e dividilo en segmentos de trama coherentes, cun sentido final por si mesmos.

Non é boa idea bautizar a túa novela As marabillosas aventuras de Jhym Reez e que o susodito Jhym Reez non apareza ata a segunda parte, de venda por separado.

O autor de O microscopio verde deixou a trama sen desenlace —e ó lector con dous palmos de narices— ó cortar a historia no medio dun diálogo dentro dunha escena de acción determinante,

coma se a súa novela fose un serial da TV.

Non estires a túa historia para que ocupe máis espazo do natural ou darás a luz unha trama descompensada. Se planeas escribir unha historia que se estenda durante varios libros, recorda que cada un, por separado, debe ser plenamente satisfactorio para o lector. ¿Que quere dicir isto? Pois que é unha mala práctica que o primeiro volume da túa triloxía sexa unha especie de gran introdución onde practicamente non sucede nada, que o segundo mostre tódolos conflitos da trama con clara intencionalidade e que ningún quede pechado e que o terceiro trate unicamente do desenlace da historia.

Hai que diferenciar entre escribir unha triloxía porque tes tres boas historias que xuntas narran outra maior e dividir unha soa historia en varias entregas por cousa do marketing, porque realmente sexa unha historia moi longa ou porque estás metendo un montón de palla no medio.

Se unha persoa non pode ler o segundo tomo da túa triloxía e gozar do que alí contas, temos un problema, porque iso supón un sacrificio que quizais non te poidas permitir. Ah, e nunca, nunca, nunca remates unha novela cun «continuará».

[Continuará… 😉 ]

SEN COMENTÁRIOS

DEIXAR UNHA RESPOSTA


*