7 erros a evitar na túa novela (2/2)

0
28

4- Levouno a hipotermia

A creación do protagonista da túa novela é unha tarefa na que investirás moito tempo e enerxía. Algúns autores, como uns pais que envían o seu fillo a un campamento por primeira vez, imbúen ós seus protagonistas dunha morea de capacidades e virtudes que a miúdo non terán oportunidade de empregar.

A ninguén lle gusta, polo menos a longo prazo, un protagonista que todo o sabe, que todo o pode e que parece tocado pola deusa fortuna . A moitos lectores lles desagrada, por exemplo, o perfecto que é Kvothe ou o rápido que conseguiu tanto poder Daenerys. Sen afán de criticalos neste artigo, pode darnos unha pista de ata onde podemos estirar a goma. Unha boa personaxe precisa defectos, puntos débiles, non só un pasado tortuoso e un gran obxectivo por diante.

Como dicía, un dos efectos desta tendencia sobreprotectora é a de

conferirlle ó protagonista atributos que non casan co que necesitas que aporte á historia.

A autora de O vaticinio mimou tanto a unha das súas personaxes que, sen ter realizado ningunha proeza e con apenas trece anos, acadou o status de «lenda» entre os seus conxéneres e o de protagonista para os lectores. A narradora quixo deixar claro de cantos nobres valores e sentimentos era depositario a súa amada personaxe e, sen embargo, matou ó pobre rapaz de hipotermia na metade do libro, nunha misión de recoñecemento, cunha bagaxe de cero actos memorables no seu haber.

Nótese que a crítica non apunta a que fose unha mala idea liquidalo, senón a que a autora, no afán por convertelo en alguén mítico, rematou ridiculizando o seu papel na trama. Algo parecido lle sucedeu ó protagonista de A carga da proba. Descrito coma un universitario de gran intelixencia e sagacidade, este mozo superdotado que se aburría na aula porque sabía máis cós profesores, pechou a novela sen tomar ningunha decisión relevante nin mostrar unha sombra do seu suposto xenio. De feito, foi manipulado con facilidade polo antagonista.

Outro exemplo de exceso de celo na creación dun protagonista atopeino nas carnes daquel inspector de policía, novo pero sobradamente preparado, ambicioso, astuto, meticuloso, chulo, respondón e adicto ó traballo, que entregou a súa placa e mercou billete para o primeiro voo que saía da cidade cando o asasino en serie ó que perseguía lle enviou esta nota: «Polo teu ben, mellor que me deixes en paz». Autor, se a túa historia precisaba un inspector sen vocación, por que non o deseñaches así? O máis curioso é que nin lle deu tempo a fuxir: o asasino encargouse del esa mesma noite mentres facía as maletas.

5- O narrador narrado

Decidir o tipo de narrador que contará a túa historia non é como escoller o tipo de fonte ou o entreliñado do parágrafo. A concepción dunha historia contada en 3º persoa é totalmente distinta á doutra contada en 1º. Non podes escribir un relato en terceira persoa pasado e cambialo a primeira presente «a ver que tal soa», coma se estiveses escollendo filtros do Photoshop.

De feito, unha vez teñas claro que tipo de historia queres contar, esta xa che pedirá de forma natural un narrador en concreto. Se queres escribir unha saga épica chea de emoción e aventuras, usarás a 3º persoa pasado. Se queres viaxar ó fondo da mente do teu protagonista para expresar as contradicións intrínsecas da alma humana, usarás seguramente a 1º persoa.

Peter é o protagonista de Non hai elefantes en Dinamarca, unha comedia romántica intimista narrada en primeira persoa. No terceiro capítulo, Peter despediuse das súas amigas —Diana e Sonya— e marchou do apartamento camiño á pista de tenis. O autor decidiu daquela que era necesario que o lector coñecese a subseguinte conversación entre Diana e Sonya… a pesar de que

Peter, o narrador, xa non estaba presente.

A solución non puido ser máis inesperada: o diálogo narraríao igualmente Peter, coma se nunca tivese ido. Por desgraza, chegou un momento no que o autor esvarou e o narrador comezou a referirse a Peter (é dicir, a si mesmo) en terceira persoa. Por se isto fose pouco, o rapaz desenvolveu de golpe poderes omniscientes e púxose a falar das súas amigas coma se lles estivese lendo os pensamentos. Peter, cuxo corpo corría lonxe de alí sobre terra batida devolvendo reveses e globos, convertérase en deus no salón da súa casa.

Ó pouco a conversación decaeu nun silencio incómodo. Diana alisábase a saia. Sonya miraba o reloxo. Diana, Sonya, autor e lector quedaramos atrapados nun chaise longue sen posibilidade de cambiar de escena ata que Peter volvese do partido e retomase a narración en primeira persoa.

A situación demandaba unha nova solución de urxencia, así que o autor escribiu, en cursiva:

Unha hora máis tarde…

Grazas a este narrador de apoio saído da nada, Peter puido regresar no momento xusto. A alegría do equipo editorial por salvar a crise era tal que o primeiro que pasou pola mente do protagonista ó cruzar a porta foi un radiante e inxenuo «xa estou de volta».

En literatura, transgredir as regras é bo. Pero antes de lanzarse hai que coñecelas e dominalas. O que sucedeu con Peter en Non hai elefantes en Dinamarca non obedeceu a un plan meditado. Máis ben ó contrario, pois toda a novela era unha desfeita de tempos verbais cambiantes e unha grotesca mestura de narradores.

É importante manter a uniformidade de perspectiva do narrador durante toda a novela e ser coherentes con ela.

6- Intriga, dor de barriga

Que información desvelar ou ocultar é unha das decisións máis delicadas coas que nos enfrontamos á hora de escribir unha novela, especialmente ó abordar certos xéneros.

Unha vez escollido un determinado enfoque ou punto de vista narrativo, un debe ser coherente con el, honesto co lector e non enganalo dándolle a entender cousas que non son certas.

En A tribo perdida o narrador omnisciente fíxome partícipe da intensa dor emocional e da frustración que sentiu o doutor Springs cando un incendio destruíu o froito de anos de investigación. Máis tarde, cara o final do libro, descóbrese que foi o propio doutor quen provocou o lume que asolou o laboratorio, como parte do seu maquiavélico plan. O autor, crendo que era vital manter ocultos os plans de Springs para darlle emoción á trama, utilizou ó narrador para despistarme mentíndome.

E iso, señoras e señores, estivo moi feo.

Ó longo dos anos lin decenas de relatos onde unhas misteriosas personaxes, aparentemente humanas, fan, pensan ou falan de cousas… estrañas. Ó final do texto descubro con fastío que en realidade se trataba de tartarugas, formigas, cans, delfíns, aliens ou calquera outra carallada. Autor, non fagas iso. Dime todo o que necesito saber para identificarme coa túa historia e gozar ó máximo mentres a leo.

Un exemplo dunha lectura recente: se ata a derradeira liña do relato non sei que esas dúas rapazas eran, en realidade, robots… ata que punto podo afirmar que lin un relato no que as protagonistas eran dúas robots?

O lector debería dispor da mesma información que posúa o protagonista/narrador, a necesaria para comprender as súas motivacións e emocións.

Claro que pode haber excepcións, pero han de ser tratadas con moito tento. Non vale aparentar estar contando unha determinada historia e cun final sorpresa poñelo todo patas arriba, de xeito que quede a sensación de que o que un leu non tivo nada que ver coa verdadeira historia.

Se queres escribir unha novela cun final sorpresa, fai que ese final sorprenda ó protagonista e non unicamente ó lector.

7- Eu vin aquí para falar do meu flashback

Onde meto todo ese trasfondo ó que tantas horas lle dediquei sobre a ambientación da historia ou sobre o pasado da personaxe principal? Ah, xa sei: aquí no medio de calquera parte!

Iso debeu pensar a autora de O encontro, un relato de doce páxinas no que as oito centrais contiñan un ininterrompido flashback que roubou todo protagonismo e espazo á historia principal.

En Canción funesta, unha novela autobiográfica narrada en primeira persoa, o protagonista retomou, preto do final, a escritura dunha novela na que estaba traballando, a cal resultou ser… a súa propia biografía! Fun testemuña durante varias páxinas de como o protagonista releu —literalmente— uns feitos que tanto el coma min coñeciamos de sobra. Ó chegar ó punto temporal onde deixara de escribir decidiu poñerse a teclear un anaco, sen acadar, por fortuna, a parte da súa biografía na que estaba escribindo a súa biografía.

Non metas spam na túa historia.

Mostra o trasfondo a través dos diálogos entre as personaxes ou por medio do narrador, en pequenas doses, non como cortes abruptos na trama.

Recorda tamén que ti es o dono do tempo da novela. Se durante unhas horas ou días non vai suceder nada importante, non tes por que contalo. Salta á seguinte escena relevante, sen medo.

SEN COMENTÁRIOS

DEIXAR UNHA RESPOSTA


*